Yazılar.

Bu çalışma, ilk bakışta birbirinden bağımsız görünen üç düzenleme alanının — deniz balıkçılığında av yasağı, madencilikte üretim sınırlaması ve Dünya Mirası rejiminin — paylaştığı ortak hukuki temeli kamu malları teorisi çerçevesinde inceler. Üç alan da, kaynağı kamusal nitelik taşıyan değerlerin korunmasına yönelik aynı doktriner zemine dayanır: ulusal düzeyde devletin hüküm ve tasarrufu, uluslararası düzeyde insanlığın ortak mirası ilkesi. Sürdürülebilirlik, çevre koruma ve kuşaklararası adalet ilkeleri ortak normatif çerçeveyi oluşturur.

Nisan 2026'nın ortasında, kimi 5 kimi 8 aydır maaşlarını alamayan Doruk Madencilik işçileri, Eskişehir'in Mihalıççık ilçesinden Ankara'ya yaya yürüyüş başlattı. Dokuz günlük zorlu bir yürüyüşün ardından başkente ulaşan işçiler, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı önünde polis barikatıyla karşılaştı, gözaltına alındı; 14 saat sonra serbest bırakılarak Kurtuluş Parkı'nı direniş meydanına çevirdi. Başlayan açlık grevi kamuoyunda büyük yankı uyandırdı. Ancak bu direniş salt bir ücret alacağı davasının ötesindedir. Olayın arka planı incelendiğinde birbiriyle bağlantılı üç hukuki sorun alanı gün yüzüne çıkmaktadır: devlet güvenceli bir rödovans/devir sözleşmesinin sistematik biçimde çiğnenmesi; işletme projesinin ekonomik taahhütlerinden sapılması; ve bu ihlallerin 3213 sayılı Maden Kanunu kapsamındaki yaptırım mekanizmaları açısından ne anlam taşıdığı. Bu makale, söz konusu sorunları sistematik biçimde ele almaktadır.

Türkiye madencilik mevzuatında son dönemde yapılan düzenlemelerle (7519 s.k. ve ilgili yönetmelikler), maden sahalarının çevreye uyum ve rehabilitasyon bedellerinin "işletme ruhsat bedeli" ile eşitlenmesi kuralı getirilmiştir. Görünürde "nakit bazlı bir güvence fonu" oluşturma amacı taşıyan bu düzenleme, maden ekonomisi ve çevre hukuku disiplinleri açısından ciddi bir "metodolojik sapma" barındırmaktadır.

Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED), pozitif hukuk düzleminde genellikle yalnızca bir idari usul veya yönetmelik detayı olarak telakki edilmektedir. Oysa ÇED, özü itibarıyla insanın yer kabuğundan yararlanma hakkının sınırlarını tayin eden ve bu müdahalenin meşruiyet zeminini kurgulayan temel bir hukuk müessesesidir. Bu çalışma, madencilik faaliyetlerindeki yargısal denetimi, tarihsel bir perspektif ve tıp hukuku analojisi üzerinden inceleyerek, Danıştay 8. Dairesi’nin güncel içtihatları ışığında bir sentez sunmayı amaçlamaktadır.

Bu makale, TMMOB Maden Mühendisleri Odası’nın Ana Yönetmeliği’nde öngörülen meslek içi eğitim ve uzmanlık belirleme yükümlülüklerinin günümüzdeki uygulanma düzeyini ele almakta; Avustralya (AusIMM), İngiltere (IOM3/Engineering Council), Amerika Birleşik Devletleri (SME/NCEES) ve Almanya modellerini karşılaştırmalı olarak incelemektedir. Makalede, Sürekli Eğitim Merkezi (SEM) faaliyetlerinin zorunlu bir Sürekli Mesleki Gelişim (CPD) sistemine dönüştürülmesi, uzmanlık dosyası uygulamasının hayata geçirilmesi ve dört kademeli bir kariyer basamak sistemi kurulması önerilmektedir. Önerilen model, mevcut mevzuat çerçevesinde uygulanabilir nitelikte olup yeni bir yasal düzenleme gerektirmemektedir.

Türkiye’de bir madencilik şirketinin, yüksek yatırım maliyetlerini koruyarak projesini uyuşmazlıksız (veya minimum uyuşmazlıkla) tamamlayabilmesi için hem idari hem sosyal hem de sözleşmesel katmanlarda bir koruma kalkanı oluşturması gerekmektedir. Akademik bir yaklaşımla ve Türk Maden Mevzuatı (3213 sayılı Kanun ve il